Động Trời! Cha Đẻ Assassin’s Creed Bị “Phốt” Dùng AI Trong Game Mới – Anh Em Gamer Nên Quan Tâm!
Dạo này, AI đúng là đang “làm loạn” khắp mọi nơi, từ mấy cái tool vẽ vời siêu ảo cho đến việc viết code thần tốc, thậm chí là làm phim, làm nhạc. Ngành game của chúng ta cũng không ngoại lệ, nhưng nói thật, công nghệ nào cũng tiềm ẩn rủi ro cả nha anh em. Vừa rồi có một vụ lùm xùm liên quan đến con game 1666: Amsterdam, đứa con tinh thần của “cha đẻ” lừng danh của Assassin’s Creed, Patrice Désilets. Mình nghe xong đảm bảo anh em cũng phải “đứng hình mất mấy giây” và tự hỏi: Liệu game mình chơi trong tương lai có còn “người” không nữa?!
Tại sao ư? Vì nó động chạm thẳng vào cái “linh hồn” của một tựa game: sự sáng tạo! Một game đâu chỉ đơn thuần là giải trí, nó còn là nơi người nghệ sĩ gửi gắm tất tần tật tâm huyết và ý tưởng của mình. Vậy mà giờ AI lại nhúng tay vào, liệu có ổn không anh em?
Phốt AI Rầm Rộ: 1666: Amsterdam “Tự Vạch Áo Cho Người Xem Lưng”
Anh em nào là fan của thể loại hành động-phiêu lưu ma mị chắc chắn không thể không biết đến 1666: Amsterdam. Đây là một dự án “khủng” được “nhá hàng” tại sự kiện Summer Game Fest đình đám, khiến dân tình đứng ngồi không yên. Game hứa hẹn một đồ họa đẹp mắt, không gian huyền bí đậm chất Amsterdam thế kỷ 17 đầy ấn tượng. Đặc biệt hơn, nó lại là “con đẻ” của Patrice Désilets – cái tên đã làm nên tượng đài Assassin’s Creed thì bảo sao anh em gamer không háo hức cực kỳ cho được, cứ ngỡ sẽ có một siêu phẩm tiếp theo ra đời!
Thế nhưng, đời không như là mơ anh em ạ! Sóng gió nổi lên ngay khi bản prologue (phần mở đầu) được tung ra cho game thủ chơi thử. Dân tình với đôi mắt “cú vọ” tinh tường đã ngay lập tức soi ra “mùi” AI sực nức trong một số “asset” của game. Nghe đến đây là thấy “không ổn rồi đại vương ơi!”
Mà “asset” ở đây là gì để anh em dễ hình dung nhé. Nó là những thành phần nhỏ nhất của game, như mô hình 3D, họa tiết (texture) hay âm thanh, giúp tạo nên môi trường và mọi thứ trong game. Việc phát hiện “mùi AI” tức là các hình ảnh hoặc mô hình đó có dấu hiệu được tạo ra bằng các công cụ AI “tự đẻ” (generative AI) chứ không phải do họa sĩ vẽ tay 100%. Dễ nhận ra lắm, thường là qua các chi tiết thiếu tự nhiên, đôi khi hơi “na ná” nhau, hoặc có những lỗi nhỏ mà mắt người tinh ý có thể soi được.
Dev Game Thừa Nhận, Cúi Đầu Xin Lỗi và “Cắt AI” Triệt Để
Trước làn sóng phẫn nộ từ cộng đồng, Panache Digital Games – studio của Désilets, đã không “cố đấm ăn xôi” mà ngay lập tức có phản ứng rất nhanh và thẳng thắn. Họ thừa nhận sai lầm, gửi lời xin lỗi chân thành đến cộng đồng và hứa hẹn sẽ “thanh lọc” triệt để, loại bỏ tất cả các yếu tố AI trước khi game chính thức ra mắt phiên bản Early Access.
Và đúng như lời hứa, đến đợt game lên kệ Early Access, chính bác Patrice Désilets đã mạnh miệng tuyên bố chắc nịch: “AI đã bị loại bỏ hoàn toàn khỏi cả quá trình làm game và chúng tôi sẽ không dùng AI nữa trong tương lai.” Bác còn nhấn mạnh thêm rằng AI chỉ được dùng “ở giai đoạn đầu, trong phần ý tưởng và tiền sản xuất” thôi, chứ không hề có mặt trong sản phẩm cuối cùng.
Nói qua một chút về mấy thuật ngữ này cho anh em dễ hình dung nhé, không lại “lạc trôi” mất:
- Early Access (truy cập sớm): Kiểu như game chưa hoàn chỉnh, nhà phát triển “thả” ra cho anh em chơi thử sớm. Ai thích thì mua, vừa được trải nghiệm trước vừa góp ý giúp dev hoàn thiện game ngon lành cành đào hơn trước khi ra bản chính thức.
- Pipeline (quy trình phát triển): Đơn giản là toàn bộ các bước từ A đến Z để “nặn” ra một con game, từ khâu lên ý tưởng, thiết kế, lập trình, kiểm thử cho đến lúc game ra lò.
- Conception and pre-production (giai đoạn lên ý tưởng và tiền sản xuất): Đây mới là “xương sống” của cả dự án! Là lúc đội ngũ làm game bắt đầu “thai nghén”, phác thảo ban đầu, xây dựng cốt truyện, thiết kế gameplay sơ bộ. Giai đoạn này đòi hỏi óc sáng tạo, đổi mới và tầm nhìn cực kỳ cao, là nền móng để định hình linh hồn của cả tựa game đó anh em.
Khi AI “Nhúng Tay” Vào Giai Đoạn Sáng Tạo Nhất: Được Hay Mất?
Nghe lời giải thích của bác Désilets thì có vẻ hợp lý đó, kiểu “chỉ dùng AI ở giai đoạn đầu thôi mà”. Nhưng mà anh Rick Lane, một tác giả có tiếng của tạp chí PC Gamer, lại “cay” vụ này lắm. Bác ấy bảo, mấy ông dev cứ nói “chỉ dùng AI ở giai đoạn concept thôi” nghe nó cứ sai sai kiểu gì ấy. Bởi vì sao? Giai đoạn lên ý tưởng, tiền sản xuất mới chính là phần “phiêu” nhất, sáng tạo nhất, nơi mà trí tưởng tượng được bay cao bay xa nhất, nơi linh hồn của game được hình thành, chứ không phải chỉ là mấy bước phụ cho có đâu anh em.
Rick Lane phê phán rất gay gắt, coi việc “giao phó” giai đoạn cực kỳ quan trọng này cho “cỗ máy tầm thường” (nghĩa là AI) là một sự “phản bội” quá lớn đối với quá trình sáng tạo. Nó giống như bảo một họa sĩ tài ba đừng vẽ phác thảo nữa, cứ để AI vẽ cho nhanh, cho đỡ tốn công vậy. Nghe có vẻ tiện lợi, nhưng lại mất đi cái “chất” riêng, cái cảm xúc mà chỉ con người mới có thể đưa vào.
Bác Rick Lane còn đặt ra một câu hỏi “hack não” khiến cộng đồng phải suy nghĩ: “Liệu có thể nói một tựa game hoàn toàn không có AI nếu ngay từ đầu nó đã dùng AI để ‘thai nghén’ ý tưởng?” Đây là một vấn đề gây tranh cãi cực gắt trong cộng đồng về đạo đức và bản chất sáng tạo. Nhất là khi AI học hỏi từ công sức của vô số nghệ sĩ khác mà chẳng hề có sự đồng thuận rõ ràng. Nó chẳng khác nào một họa sĩ đi “copy” ý tưởng từ hàng ngàn bức tranh khác nhau để tạo ra tác phẩm của mình, nhưng lại quên mất việc tôn trọng nguồn gốc của những ý tưởng đó vậy.
Game Ra Mắt Early Access: “Tàm Tạm” Hay “Thảm Họa”?
Hiện tại, 1666: Amsterdam đã có mặt trên Steam Early Access. Một điểm đáng chú ý là trang Steam của game không hề có “ghi chú AI” (AI disclosure) nào nữa, cho thấy Panache Digital Games đã tuân thủ lời hứa của mình là loại bỏ mọi yếu tố AI khỏi bản phát hành này. Đây là một động thái tích cực, cho thấy sự lắng nghe cộng đồng.
Thế nhưng, sau khi trải nghiệm, đánh giá từ anh em gamer lại dừng ở mức “Mixed” (66% tích cực), chứ chưa thực sự bùng nổ như kỳ vọng. Nhiều anh em khen ngợi không gian và khả năng khám phá độc đáo của game, một điểm cộng lớn với những ai yêu thích sự bí ẩn, khám phá những góc khuất. Tuy nhiên, cũng không ít người “chê lên chê xuống” vì combat còn “lề mề,” thiếu mượt mà, cảm giác chưa đã tay. Tổng thể game vẫn còn thiếu độ “trau chuốt” (polish), chưa thực sự xứng tầm với kỳ vọng đặt ra từ một “cha đẻ” lừng lẫy như Patrice Désilets. Có lẽ, những vết sẹo từ việc “nhúng tay” của AI ban đầu vẫn còn ít nhiều ảnh hưởng đến trải nghiệm chung, hoặc đơn giản là quá trình phát triển game vẫn còn cần rất nhiều thời gian và công sức để đạt được đỉnh cao.
AI – Trợ Thủ Đắc Lực Hay Kẻ “Đánh Cắp” Linh Hồn Sáng Tạo?
Vụ lùm xùm với 1666: Amsterdam thực sự là một ví dụ “rành rành” cho thấy việc dùng AI trong game dev vẫn còn là một chủ đề cực kỳ “nhạy cảm” và đầy tranh cãi trong cộng đồng. Từ chuyện bị phát hiện dùng AI, đến lời xin lỗi, quyết định loại bỏ triệt để, rồi cả những thắc mắc sâu xa về giá trị sáng tạo thực sự – tất cả đều là những bài học “xương máu” không chỉ cho Panache Digital Games mà còn cho toàn bộ ngành công nghiệp game.
Theo mình, một người mê công nghệ nhưng cũng cực kỳ trân trọng giá trị sáng tạo, AI đúng là một công cụ mạnh mẽ, giúp tối ưu hóa nhiều thứ, tăng tốc độ sản xuất, giảm chi phí. Nhưng nó nên là “trợ thủ đắc lực” để tăng hiệu suất, để giúp nghệ sĩ hiện thực hóa ý tưởng nhanh hơn, chứ đừng nên là “người thay thế” hoàn toàn cái chất riêng, cái dấu ấn cá nhân của nghệ sĩ, đặc biệt là trong những giai đoạn “lên men” ý tưởng, thai nghén linh hồn cho tác phẩm. Dân game tụi mình ai cũng muốn chơi những game có “linh hồn”, có chiều sâu đúng không anh em? Game có thể chưa hoàn hảo, còn nhiều lỗi vặt, nhưng phải có cái “chất” riêng, có sự tâm huyết của con người trong đó. Đó mới là thứ khiến một tựa game trở nên đáng nhớ, chứ không phải một sản phẩm được tạo ra chỉ để “cho xong việc”.
Anh em thấy đó, thế giới game và công nghệ cứ xoay vù vù, liên tục có tin nóng hổi, những công nghệ mới ra đời và những tranh cãi không hồi kết. Nếu anh em đang tìm kiếm những món “gear” xịn sò để chiến game mượt mà nhất, cảm nhận trọn vẹn từng chi tiết đồ họa, hay đơn giản là muốn “nâng cấp” góc làm việc cho “chill” hơn, hiệu quả hơn để kịp theo dõi mọi tin tức công nghệ mới nhất thì đừng ngại **ghé Vi Tính TG nha**! Bên mình có đủ loại đồ ngon, từ PC Gaming cấu hình khủng đến linh kiện lẻ, phụ kiện chất lượng cao, giá thì đảm bảo “sinh viên”, mà tư vấn thì nhiệt tình khỏi nói luôn. Đảm bảo anh em không thất vọng đâu! **Check ngay website vitinhtg.com để hốt lẹ mấy món ngon bổ rẻ nhé!**
Từ khóa: #AITrongGame, #1666Amsterdam, #PatriceDesilets, #GameDev, #SangTaoGame
Tham khảo thông tin từ Website Pcgamer.com: Link bài viết
